İkinci Trimester
14 - 27+6 Hafta: Büyüme dönemi ve anomali taraması
Genel Bakış
İkinci trimester, 14. haftadan 27+6 haftaya kadar olan dönemdir. "Balayı trimesteri" olarak da bilinir çünkü birinci trimesterdeki bulantı ve yorgunluk genellikle azalır, enerji artar.
Bu dönemde: Bebek hareketleri hissedilmeye başlar (ilk gebelikte 18-22. hafta, tekrar gebeliklerde 16-20. hafta), detaylı anomali taraması yapılır ve cinsiyet belirlenir.
İkinci Trimester Özet Görsel
Hafta Hafta Gelişim
14-16. Hafta
- • Boy: 9-12 cm, Ağırlık: 100-150 g
- • Yüz ifadeleri gelişir (kaş çatma, gülümseme)
- • Cinsiyet USG'de belirlenebilir
- • Tiroid hormonu üretimi başlar
- • İnce tüyler (lanugo) oluşur
17-20. Hafta
- • Boy: 15-20 cm, Ağırlık: 250-300 g
- • Bebek hareketleri hissedilir (quickening)
- • Verniks kazeoza (koruyucu tabaka) oluşur
- • İşitme gelişir, seslere tepki verir
- • Parmak izleri oluşur
21-24. Hafta
- • Boy: 25-30 cm, Ağırlık: 500-700 g
- • Akciğerler gelişir, surfaktan üretimi başlar
- • Uyku-uyanıklık döngüleri oluşur
- • Hareketler düzenli ve güçlü
- • 24. hafta: Yaşama şansı (viabilite) başlar
25-27. Hafta
- • Boy: 30-35 cm, Ağırlık: 800-1000 g
- • Göz kapakları açılır, ışığa tepki verir
- • Beyin hızla gelişir
- • Yağ dokusu birikmeye başlar
- • Hıçkırık hissedilebilir
Tarama ve Testler
Detaylı Anomali Taraması (18-22. Hafta)
Level II USG olarak da bilinen bu inceleme, tüm fetal organ sistemlerini değerlendirir.
Değerlendirilen Yapılar
- • Beyin ve ventrikül sistemi
- • Yüz (dudak-damak yarığı)
- • Kalp (4 odacık, çıkış damarları)
- • Karın içi organlar
- • Böbrekler ve mesane
- • Omurga
- • Ekstremiteler
Ek Değerlendirmeler
- • Plasenta lokalizasyonu
- • Amniyotik sıvı miktarı
- • Umbilikal kord
- • Servikal uzunluk
- • Biyometrik ölçümler (BPD, HC, AC, FL)
Gestasyonel Diyabet Taraması (24-28. Hafta)
Önceden diyabet tanısı olmayan tüm gebelere uygulanmalıdır.
50g Glukoz Tarama Testi
• Açlık gerekmez
• 50g glukoz içilir
• 1 saat sonra kan şekeri ölçülür
• ≥130-140 mg/dL → 100g OGTT
75g veya 100g OGTT (Tanısal)
• 8-14 saat açlık gerekir
• Açlık + 1, 2, (3.) saat ölçümleri
• Eşik değerler için hesaplamalar bölümüne bakın
İkinci Trimester Serum Taraması
Dörtlü Test (15-22. Hafta)
AFP + hCG + uE3 + Inhibin A ölçümü
- • Down sendromu tespit oranı: ~%80
- • NTD (nöral tüp defekti) taraması
- • Birinci trimester taraması yapılmadıysa önerilir
Amniyosentez (15-20. Hafta)
Tanısal test. Tarama testi pozitif veya yüksek riskli gebelerde kromozom analizi için
Önemli: Üçlü test (AFP + hCG + uE3) artık önerilmemektedir. Düşük tespit oranı (%67-73) ve yüksek yanlış pozitiflik (%6) nedeniyle dörtlü test veya cfDNA/NIPT tercih edilmelidir. (ACOG, Merck Manual)
Annedeki Değişiklikler
Olumlu Değişiklikler
- • Bulantı ve kusma genellikle düzelir
- • Enerji artar
- • Saç ve cilt parlaklaşır
- • Bebek hareketleri hissedilir
Kilo Alımı
Normal BMI için: Haftada 0.4-0.5 kg
Toplam hedef: 11-16 kg (tüm gebelik)
Yaygın Şikayetler
- • Sırt ağrısı (büyüyen karın)
- • Kabızlık ve hemoroid
- • Bacak krampları
- • Diş eti kanaması
- • Burun tıkanıklığı
Cilt Değişiklikleri
- • Linea nigra (karın ortasında koyu çizgi)
- • Çatlaklar (striae gravidarum)
- • Kloazma (yüzde kahverengi lekeler)
Öneriler
Beslenme
- • Demir: 27 mg/gün (anemi önleme)
- • Kalsiyum: 1000-1300 mg/gün
- • Protein: Günde 71g (fetal büyüme için)
- • Omega-3 yağ asitleri (balık, yağlı tohumlar)
- • Lif alımı artırılmalı (kabızlık için)
Egzersiz
- • Haftada 150 dakika orta yoğunluklu aktivite
- • Yürüyüş, yüzme, prenatal yoga
- • Sırt üstü yatarak egzersizden kaçının (20. hafta sonrası)
- • Aşırı ısınmaktan kaçının
- • Kegel egzersizleri
Uyarı Belirtileri
- ⚠️ Vajinal kanama
- ⚠️ Sıvı gelmesi (membran rüptürü)
- ⚠️ Düzenli kasılmalar
- ⚠️ Bebek hareketlerinde belirgin azalma
- ⚠️ Şiddetli baş ağrısı
- ⚠️ Görme bozuklukları
- ⚠️ Yüz ve ellerde ani şişlik
- ⚠️ İdrar yaparken ağrı/yanma
Özet: Yapılması Gerekenler
- ☐ Detaylı anomali USG (18-22. hafta)
- ☐ Şeker yükleme testi (24-28. hafta)
- ☐ Demir takviyesine başla
- ☐ Bebek hareketlerini takip et
- ☐ Düzenli egzersiz yap
- ☐ Doğum hazırlık kurslarına kaydol
- ☐ Bebek odası planlamasına başla
- ☐ Rh(-) ise 28. haftada Anti-D
Kaynaklar: ACOG Practice Bulletin "Screening for Fetal Chromosomal Abnormalities" (2020, reaffirmed 2024), Merck Manual "Noninvasive Prenatal Fetal Screening Tests", UpToDate "Prenatal care: Second trimester" (Erişim: Ocak 2026)